Almanya vizesinde sağlık sigortasının amacı, kişinin Almanya’ya giriş yaptığı ilk günden itibaren hastalık ve acil tedavi giderleri bakımından güvence altında olduğunu göstermektir. Ancak “seyahat sağlık sigortası” ile “Incoming sigortası” aynı ihtiyacı her vize türünde karşılamaz. Kısa süreli Schengen vizesi, ulusal vize ve Almanya’da oturum başladıktan sonraki sağlık sigortası rejimi birbirinden ayrılmalıdır.
Seyahat sağlık sigortası nedir?
Schengen vizesinde sigorta, tüm Schengen bölgesinde ve seyahatin tamamında geçerli olmalı; hastalık, acil tedavi ve gerektiğinde ülkeye geri nakil giderleri için en az 30.000 Avro teminat sağlamalıdır. Türkiye’deki Alman dış temsilcilikleri ayrıca poliçenin seyahat günlerini eksiksiz kapsamasını ve tedavi masraflarının sigortacı tarafından doğrudan karşılanabilmesini aramaktadır.
Ulusal vizede neden Incoming sigortası gündeme gelir?
Ulusal vize, Almanya’da 90 günden uzun kalış, çalışma, şirket yöneticiliği, eğitim, aile birleşimi veya başka uzun süreli amaçlarla verilen D tipi vizedir. Almanya’daki yasal sağlık sigortası her durumda giriş gününde başlamayabileceği için konsolosluk, ilk dönem için geçici/Incoming sağlık sigortası isteyebilir. Örneğin Türkiye’deki Alman temsilciliklerinin 17F genel müdür/yönetici personel bilgi notunda, yasal sağlık sigortasının hemen başlamadığı durumlarda ilk 90 günü kapsayan özel seyahat/geçici sağlık sigortası ile Alman yasal sağlık sigortasına daha sonra kabul edileceğine ilişkin teyit veya uzun süreli özel sağlık sigortası seçenekleri açıkça belirtilmektedir.
Incoming sigortası hangi özellikleri taşımalı?
· Almanya’ya giriş tarihinden itibaren kesintisiz koruma sağlamalıdır.
· İlgili vize bilgi notunda istenen süreyi kapsamalıdır; bazı çalışma/yönetici kategorilerinde ilk 90 gün, bazı kategorilerde ise vizenin tüm geçerlilik süresi istenebilir.
· En azından ilgili konsolosluk bilgi notunda belirtilen tıbbi teminatları karşılamalıdır. 17F gibi kategorilerde geçici poliçe en az Schengen seyahat sağlık sigortası seviyesini karşılamalıdır.
· Konsolosluğun uzun süreli özel sigorta aradığı durumlarda yalnızca acil durumları kapsayan, önemli tedavileri dışlayan veya çok düşük maliyet limitleri koyan poliçeler yeterli olmayabilir.
· Poliçe belgesi başvuru dosyasına uygun ve sigorta başlangıç/bitiş tarihleri açık olmalıdır.
Önemli: “Incoming sigortası mutlaka 90 gündür” şeklinde genel bir kural yoktur. Süre ve kapsam vize kategorisine göre kontrol edilmelidir. Örneğin Türkiye’deki Alman temsilciliklerinin dil kursu bilgi notunda vizenin tüm geçerlilik süresini (365 gün) kapsayan özel sağlık sigortası istenebilmektedir.
Ulusal vizeyle Almanya’ya gittikten sonra ne olur?
Vize için kullanılan Incoming poliçesi çoğu durumda bir geçiş çözümüdür. Almanya’da fiili çalışma, eğitim veya başka bir sigortalılık nedeni başladığında kişinin kalıcı sağlık sigortası statüsü belirlenir. Burada oturum kartını almak tek başına “otomatik olarak sosyal sigortaya geçiş” yaratmaz; belirleyici olan kişinin Almanya’daki çalışma ve sigortalılık statüsüdür.
Çalışanlar: ne zaman yasal sağlık sigortasına (GKV) geçilir?
Almanya’da bağımlı çalışanların büyük bölümü sosyal sigorta sistemine girer. 2026 itibarıyla aylık ücret 603 Avro’nun üzerindeyse ve yıllık düzenli ücret 77.400 Avroluk yıllık kazanç sınırını aşmıyorsa çalışan kural olarak yasal sağlık sigortasında zorunlu sigortalıdır. İşveren, sağlık, bakım, emeklilik ve işsizlik sigortası bildirimlerini yapar; iş kazası sigortası da işveren sistemi üzerinden yürür.
Düzenli yıllık geliri yasal sınırın üzerinde olan çalışanlarda GKV zorunluluğu bulunmayabilir. Bu kişiler koşullara göre gönüllü GKV üyeliğini sürdürebilir veya özel sağlık sigortasına (PKV) geçebilir. Bu nedenle “yüksek maaş alan herkes özel sigorta yaptırmak zorundadır” ifadesi doğru değildir.
Şirket sahibi ve GmbH genel müdürü: en kritik ayrım
Ulusal vizeyle Almanya’ya şirket kurucusu, ortak veya Geschäftsführer olarak gelen kişilerde sosyal sigorta statüsü özellikle dikkatle incelenmelidir. Bir GmbH genel müdürü, şirkette belirleyici hukuki güce sahip değilse ücretli ve bağımlı çalışan sayılarak sosyal sigortaya tabi olabilir. Buna karşılık şirket sermayesinin en az %50’sine sahip Gesellschafter-Geschäftsführer veya şirket sözleşmesiyle kapsamlı engelleme yetkisine sahip kişi, kural olarak bağımlı çalışan sayılmaz. Bu durumda otomatik zorunlu GKV kaydı beklenmemeli; kişinin GKV’ye gönüllü kabul imkânı veya uzun süreli Alman özel sağlık sigortası ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle %50 ortaklık, eşit ortaklı GmbH, tek ortaklı GmbH veya şirket sahibinin aynı zamanda Geschäftsführer olduğu dosyalarda Deutsche Rentenversicherung’un Statusfeststellungsverfahren süreci önem kazanabilir. Statü kararı yalnızca vize türüne veya Geschäftsführer unvanına göre verilmez; sermaye payı, şirket sözleşmesindeki oy hakları ve kişinin hukuki etkisi değerlendirilir.
Kendi hesabına çalışanlar ve iş arayanlar
Kendi hesabına çalışanlarda işveren üzerinden otomatik zorunlu sağlık sigortası başlangıcı olmayabilir. Almanya’nın resmi “Make it in Germany” portalı, işvereni olmayan kişilerin de sağlık sigortasına sahip olması gerektiğini; örneğin AB/AEA dışından iş arama amacıyla gelip henüz çalışmayan kişilerin özel sigorta kullanması gerekebileceğini belirtmektedir. Serbest çalışan ve şirket sahiplerinde GKV’ye gönüllü üyelik hakkı geçmiş sigortalılık ve kişisel koşullara bağlı olduğundan, başvuru öncesinde bir Alman Krankenkasse’den yazılı teyit alınması faydalıdır.
Pratik geçiş planı
· Vize kategorinizin güncel bilgi notundaki sağlık sigortası şartını kontrol edin.
· Giriş gününden itibaren boşluk bırakmayacak Incoming/geçici poliçeyi hazırlayın.
· Çalışan olacaksanız seçtiğiniz Alman Krankenkasse’den üyelik/gelecekte kabul teyidi alın.
· Şirket ortağı veya Geschäftsführer iseniz sosyal sigorta statünüzü pay ve oy hakları açısından önceden değerlendirin.
· Almanya’ya girişten sonra kalıcı GKV veya PKV kapsamını mümkün olan en kısa sürede aktive edin; Incoming poliçesini gereksiz yere kalıcı çözüm gibi kullanmayın.
Sık sorulan sorular
Türkiye’den alınan normal seyahat sağlık sigortası ulusal vize için yeterli mi?
Her zaman değil. Bazı ulusal vize kategorilerinde Türkiye’den düzenlenen standart seyahat poliçesi açıkça yeterli kabul edilmemekte ve Almanya için Incoming/geçici veya uzun süreli özel sağlık sigortası istenmektedir. Başvurulan kategoriye ait güncel konsolosluk bilgi notu esas alınmalıdır.
Oturum kartını alınca Incoming sigortası otomatik biter mi?
Hayır. Bitiş, poliçe şartlarına ve yeni sigortanın başlangıcına bağlıdır. Asıl hedef kesintisiz korumadır: GKV veya uygun PKV başlamadan Incoming poliçesini sonlandırmak sağlık güvencesinde boşluk yaratabilir.
Şirket sahibi mutlaka özel sağlık sigortası mı yaptırmalı?
Mutlaka değil. Ancak bağımlı çalışan sayılmayan şirket sahibi/Gesellschafter-Geschäftsführer için çalışanlara özgü otomatik GKV zorunluluğu doğmayabilir. Gönüllü GKV’ye kabul şartları sağlanmıyorsa uzun süreli PKV gerekli hale gelebilir. Dosya kişiye özel incelenmelidir.
Merak Edilenler
Sıkça Sorulan Sorular
- Türkiye’den alınan normal seyahat sağlık sigortası ulusal vize için yeterli mi?
- Her zaman değil. Bazı ulusal vize kategorilerinde Türkiye’den düzenlenen standart seyahat poliçesi açıkça yeterli kabul edilmemekte ve Almanya için Incoming/geçici veya uzun süreli özel sağlık sigortası istenmektedir. Başvurulan kategoriye ait güncel konsolosluk bilgi notu esas alınmalıdır.
- Oturum kartını alınca Incoming sigortası otomatik biter mi?
- Hayır. Bitiş, poliçe şartlarına ve yeni sigortanın başlangıcına bağlıdır. Asıl hedef kesintisiz korumadır: GKV veya uygun PKV başlamadan Incoming poliçesini sonlandırmak sağlık güvencesinde boşluk yaratabilir.
- Şirket sahibi mutlaka özel sağlık sigortası mı yaptırmalı?
- Mutlaka değil. Ancak bağımlı çalışan sayılmayan şirket sahibi/Gesellschafter-Geschäftsführer için çalışanlara özgü otomatik GKV zorunluluğu doğmayabilir. Gönüllü GKV’ye kabul şartları sağlanmıyorsa uzun süreli PKV gerekli hale gelebilir. Dosya kişiye özel incelenmelidir.
- Incoming sağlık sigortası kaç gün olmalı?
- Tek bir süre tüm ulusal vizeler için geçerli değildir. Poliçe, başvurulan vize kategorisinin güncel bilgi notunda istenen süreyi ve Almanya’daki kalıcı sağlık sigortası başlayana kadarki dönemi kesintisiz kapsamalıdır.
- 17F vizesinde Incoming sigortası gerekli mi?
- 17F gibi yönetici ve ticari temsilci kategorilerinde Almanya’daki yasal veya özel sağlık sigortası giriş tarihinde başlamıyorsa, vize bilgi notunda öngörülen geçiş dönemi için uygun Incoming sağlık sigortası istenebilir. Güncel konsolosluk bilgi notu esas alınmalıdır.
- Almanya’ya giriş yaptıktan sonra GKV ne zaman başlar?
- Zorunlu sosyal sigortaya tabi bir iş ilişkisi başladığında ve GKV şartları karşılandığında yasal sağlık sigortası iş başlangıcıyla devreye girebilir. Somut başlangıç tarihi Krankenkasse ve istihdam durumuyla teyit edilmelidir.
- GmbH ortağı veya Geschäftsführer GKV’ye geçebilir mi?
- Duruma göre evet. Ancak şirket üzerindeki pay, oy ve engelleme yetkileri kişinin bağımlı çalışan mı yoksa bağımsız mı sayılacağını etkiler. Özellikle ortak-genel müdürlerde sosyal sigorta statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.
- Incoming sigortası ile özel sağlık sigortası aynı şey mi?
- Hayır. Incoming poliçesi çoğunlukla Almanya’ya ilk giriş ve geçiş dönemi için tasarlanmış geçici bir sağlık güvencesidir. PKV ise şartları karşılayan kişiler için Almanya’daki kalıcı sağlık sigortası sistemi içinde özel sağlık sigortasıdır.